Νέο κύκλο έντασης στις διατλαντικές σχέσεις προκαλούν οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επανέλαβε την πρόθεσή του να προχωρήσει «100%» στην επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στις απαιτήσεις του για την ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας. Οι απειλές έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες ξεκαθαρίζουν ότι η κυριαρχία του νησιού δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Σε συνέντευξή του στο NBC News, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβληθούν δασμοί 10% σε όλα τα προϊόντα που εισάγονται από τη Βρετανία, ενώ από την 1η Ιουνίου το ποσοστό θα αυξηθεί στο 25%, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τη Δανία. Όπως είπε, το ίδιο καθεστώς θα ισχύσει και για σειρά ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Ολλανδία και η Φινλανδία.
«Θα το κάνω, 100%»
Ερωτηθείς αν σκοπεύει πράγματι να υλοποιήσει τις απειλές του, ο Τραμπ ήταν κατηγορηματικός, απαντώντας «θα το κάνω, 100%». Παράλληλα, αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας, επιλέγοντας να απαντήσει με το «no comment» σε σχετική ερώτηση.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι «η Ευρώπη θα έπρεπε να επικεντρωθεί στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας» και όχι στο ζήτημα της Γροιλανδίας, προσθέτοντας έναν ακόμη τόνο πρόκλησης στις δηλώσεις του.
Σαφές μήνυμα από Δανία και Ευρωπαϊκή Ένωση
Η αντίδραση της Δανίας υπήρξε άμεση και αυστηρή. Η Κοπεγχάγη έχει προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κίνηση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ, ενώ ο Δανός υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι οι απειλές για δασμούς «δεν είναι ο σωστός δρόμος». Όπως υπογράμμισε, υπάρχουν κόκκινες γραμμές που δεν μπορούν να ξεπεραστούν και η κυριαρχία της Γροιλανδίας δεν διαπραγματεύεται.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Βρετανία, με τη θέση ότι το μέλλον της Γροιλανδίας αφορά αποκλειστικά τους Γροιλανδούς και τη Δανία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκαλεί έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, προκειμένου να εξετάσει την απάντησή της στις απειλές Τραμπ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν ότι η ΕΕ δεν επιθυμεί σύγκρουση, αλλά θα υπερασπιστεί τη θέση της, τονίζοντας ότι οι εμπορικές απειλές δεν αποτελούν τρόπο διαπραγμάτευσης.
Παρέμβαση ΝΑΤΟ και κινήσεις στην Αρκτική
Στο μεταξύ, το ΝΑΤΟ επανέλαβε τη δέσμευσή του για συνεργασία με τη Δανία και τη Γροιλανδία στην ασφάλεια της Αρκτικής, στον απόηχο συμβολικών στρατιωτικών κινήσεων στο νησί. Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές ανακοίνωσαν προγραμματισμένες αεροπορικές δραστηριότητες στη βάση Pituffik, διευκρινίζοντας ότι πραγματοποιούνται σε συνεννόηση με τη Δανία και τη Γροιλανδία.
