Διπλωματική κινητικότητα, η οποία πάντως δεν αποκλείει την επανέναρξη των στρατιωτικών συγκρούσεων, καταγράφεται στο μέτωπο ΗΠΑ – Ιράν, με την Τεχεράνη να καταθέτει πρόταση 14 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου μέσω Πακιστάν. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό, εξετάζει στρατιωτικές επιλογές και εγκρίνει εξοπλιστικά πακέτα δισεκατομμυρίων δολαρίων προς συμμάχους στη Μέση Ανατολή, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει ότι δύσκολα θα γίνει αποδεκτή η νέα πρόταση.
Η Τεχεράνη υπέβαλε απάντηση 14 σημείων σε αντίστοιχη αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, μέσω πακιστανικής διαμεσολάβησης, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε το βράδυ του Σαββάτου το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim. Η ιρανική πρόταση απαντά σε σχέδιο εννέα σημείων της Ουάσινγκτον και εστιάζει στον πλήρη τερματισμό (και όχι στο «πάγωμα») των εχθροπραξιών, απορρίπτοντας την αμερικανική πρόταση για δίμηνη εκεχειρία και ζητώντας επίλυση των βασικών ζητημάτων εντός 30 ημερών. Η Τεχεράνη υπογραμμίζει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι ο τερματισμός του πολέμου και όχι η παράταση μιας προσωρινής ανακωχής.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η ιρανική πρόταση περιλαμβάνει αίτημα για εγγυήσεις κατά στρατιωτικών ενεργειών, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν, άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και των οικονομικών κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, καταβολή αποζημιώσεων και τερματισμό των εχθροπραξιών σε πολλαπλά μέτωπα, μεταξύ των οποίων και ο Λίβανος. Παράλληλα, περιλαμβάνεται ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο που παραμένει κλειστός από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.
«Η μπάλα είναι στο γήπεδο των ΗΠΑ»
Αξίζει να σημειωθεί πως δεν γίνεται κάποια αναφορά στο μείζον ζήτημα που προβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τόσο πριν, κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά το «πάγωμα» των συγκρούσεων, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το εμπλουτισμένο ουράνιο. Ωστόσο, είναι πιθανό οι Ιρανοί να θεωρούν πως το θέμα αυτό περιλαμβάνεται στα «βασικά ζητήματα» που θα επιχειρήσουν να λύσουν με την Ουάσινγκτον μέσα στο προτεινόμενο διάστημα των 30 ημερών.
«Η μπάλα είναι στο γήπεδο των ΗΠΑ» τόνισε το βράδυ του Σαββάτου το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, δηλώνοντας έτοιμο είτε για επανεκκίνηση των συζητήσεων ή για επιστροφή στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το Πακιστάν έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση, καθώς είχε συμβάλει στην επίτευξη εκεχειρίας στις αρχές Απριλίου και στη διοργάνωση συνομιλιών στην Ισλαμαμπάντ, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον ρόλο του μέχρι τη λήξη της κρίσης.
Ανικανοποίητος δηλώνει ο Τραμπ, αφήνει ανοιχτό να μην καταλήξει σε συμφωνία
Παρά τη νέα πρόταση, η διπλωματία παραμένει εύθραυστη. Αξιωματούχος της περιοχής δήλωσε ότι η ιρανική απάντηση παραδόθηκε στις ΗΠΑ την Πέμπτη μέσω Πακιστανών μεσολαβητών.
Επιφυλακτικότητα εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, στην πρώτη αντίδρασή του. «Θα εξετάσω σύντομα το σχέδιο που μας έστειλε το Ιράν, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα είναι αποδεκτό, καθώς δεν έχουν πληρώσει αρκετά για όσα έχουν κάνει στην ανθρωπότητα και στον κόσμο τα τελευταία 47 χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One στη Φλόριντα, σημείωσε: «Θα σας ενημερώσω αργότερα. Μου ανέφεραν το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας. Τώρα θα μου δώσουν την ακριβή διατύπωση», ενώ προσπάθησε να ανασκευάσει τις δηλώσεις της Παρασκευής, οπότε και είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ενδεχομένως, θα ήταν προτιμότερο να μην υπάρξει συμφωνία. «Δεν είπα αυτό», δήλωσε για να προσθέσει: «Είπα ότι αν αποχωρούσαμε τώρα, θα τους χρειάζονταν 20 χρόνια για να ανακάμψουν. Αλλά δεν αποχωρούμε τώρα».
Από αμερικανικής πλευράς, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ απέστειλε τροποποιήσεις που επαναφέρουν το πυρηνικό θέμα στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται απαίτηση να μην μετακινηθεί εμπλουτισμένο ουράνιο από τις εγκαταστάσεις που έχουν πληγεί ούτε να επανεκκινήσουν δραστηριότητες όσο διαρκούν οι συνομιλίες.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ότι στόχος είναι η διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σε επικοινωνία με ομολόγους του από Τουρκία, Αίγυπτο και Κατάρ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για διπλωματία, εφόσον αλλάξουν οι «υπερβολικές απαιτήσεις και η απειλητική ρητορική» της Ουάσινγκτον.
Στο παρασκήνιο, ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ και του Γουίτκοφ.
Στρατιωτικοί αξιωματούχοι παρουσίασαν νέα σχέδια για πιθανές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Ο Τραμπ ανέφερε χαρακτηριστικά: «Υπάρχουν επιλογές. Να προχωρήσουμε σε σφοδρά πλήγματα ή να επιδιώξουμε συμφωνία», διευκρινίζοντας ότι προτιμά να μην επαναληφθούν οι βομβαρδισμοί.
Πωλήσεις όπλων για λόγους έκτακτης ανάγκης σε Ισραήλ και συμμάχους στη Μέση Ανατολή
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση ενέκρινε εξοπλιστικές συμφωνίες άνω των 8,6 δισ. δολαρίων προς συμμάχους στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο που οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε αδιέξοδο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε την πώληση ρουκετών σε Ισραήλ, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και συστημάτων αεράμυνας σε Κατάρ και Κουβέιτ.
Το Κατάρ πρόκειται να δαπανήσει πάνω από 4 δισ. δολάρια για συστήματα Patriot. Το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ θα λάβουν ένα προηγμένο σύστημα όπλων ακριβείας (APKS), το οποίο εκτοξεύει πυραύλους με καθοδήγηση λέιζερ. Το Κουβέιτ αγόρασε επίσης ένα προηγμένο σύστημα αεροπορικής άμυνας αξίας περίπου 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι συμφωνίες επισπεύστηκαν με διαδικασία έκτακτης ανάγκης από τον Μάρκο Ρούμπιο, παρακάμπτοντας την έγκριση του Κογκρέσου, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις από Δημοκρατικούς. Πρόκειται για την τρίτη φορά που η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποιεί αυτή τη διαδικασία κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η αυξημένη κατανάλωση πυρομαχικών κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης έχει δημιουργήσει ανησυχία για τα αποθέματα των ΗΠΑ, ενώ η παραγωγή νέων συστημάτων απαιτεί χρόνο, γεγονός που περιορίζει τη διαθεσιμότητα εξοπλισμού τόσο για την Ουάσινγκτον όσο και για τους συμμάχους της.
