Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκφράζει τις έντονες ανησυχίες του για το μέλλον της αγοράς πετρελαίου, λέγοντας ότι αν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου θα μπουν στην «κόκκινη ζώνη» τον Ιούλιο.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, μέσω του επικεφαλής του Φατίχ Μπίρολ, επανέλαβε ότι ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί τεράστιες ζημιές στην παγκόσμια οικονομία, καθώς η αυξημένη θερινή ζήτηση για καύσιμα συμπίπτει με τη ραγδαία μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων και τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τον Μπίρολ, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου ενδέχεται εντός του Ιουλίου να μπουν σε «κόκκινη ζώνη». Ο ίδιος επισήμανε, σύμφωνα με δημοσίευμα του CNBC ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να ανοίξουν και πάλι χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, καθώς αν η κατάσταση δεν επανέλθει στα προ πολέμου επίπεδα, οι αγορές δεν θα έχουν πραγματική ευκαιρία να ανακάμψουν.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί ακόμη να απορροφήσει τις συνέπειες της κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος και η πολύμηνη αναστάτωση στις μεταφορές μιας από τις σημαντικότερες «ενεργειακές αρτηρίες» του πλανήτη.
Τα αποθέματα μειώνονται με ανησυχητική ταχύτητα
Ο IEA επισημαίνει ότι η αγορά μπήκε στην κρίση έχοντας σχετικά υψηλά αποθέματα πετρελαίου, κάτι που αρχικά βοήθησε να περιοριστεί το σοκ. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες τα αποθέματα μειώνονται με πρωτοφανείς ρυθμούς.
Μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου υποχώρησαν κατά περίπου 246 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ οι ημερήσιες εκροές από τις αποθήκες ξεπέρασαν ακόμη και τα 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε ορισμένες περιόδους.
Η κατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική επειδή η θερινή περίοδος αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση για βενζίνη λόγω μαζικών μετακινήσεων, καύσιμα αεροσκαφών εξαιτίας της τουριστικής κίνησης και πετρέλαιο κίνησης για μεταφορές και αγροτικές εργασίες.
Ο Μπίρολ προειδοποίησε ότι τα εμπορικά αποθέματα επαρκούν πλέον μόνο για «λίγες εβδομάδες» εφόσον συνεχιστεί η σημερινή πίεση στην αγορά.
Δεν αρκούν τα ημίμετρα
Για να αποφευχθεί άμεση ενεργειακή κρίση, η IEA και οι 32 χώρες – μέλη του προχώρησαν τον Μάρτιο σε ιστορική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Συνολικά διατέθηκαν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην αγορά — η μεγαλύτερη συντονισμένη παρέμβαση στην ιστορία του οργανισμού. Οι ποσότητες αυτές διοχετεύονται με ρυθμό περίπου 2,5 έως 3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Ωστόσο, η IEA τονίζει ότι τα στρατηγικά αποθέματα δεν είναι ανεξάντλητα. Αν η κρίση παραταθεί ή αν υπάρξει νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, ενδέχεται να απαιτηθούν ακόμη πιο δραστικά μέτρα.
Η παρατεταμένη δυσλειτουργία στη θαλάσσια διέλευση έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, με πολλές χώρες να στρέφονται επειγόντως σε εναλλακτικούς προμηθευτές, κυρίως στις ΗΠΑ και στη Λατινική Αμερική.
Αναλυτές προειδοποιούν μέσω του Reuters ότι όσο παραμένει αβέβαιη η πλήρης επαναλειτουργία του περάσματος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος σοβαρών ελλείψεων και εκτίναξης των τιμών.
Πονοκέφαλος τα ράλι του πετρελαίου
Οι ανησυχίες έχουν ήδη αποτυπωθεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Brent έχει ενισχυθεί περίπου 50% από την έναρξη της κρίσης, ξεπερνώντας επανειλημμένα τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ αρκετοί επενδυτικοί οίκοι προειδοποιούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και προς τα 150 δολάρια.
Η άνοδος αυτή επηρεάζει ήδη το κόστος μεταφορών, τις τιμές αεροπορικών εισιτηρίων, το κόστος παραγωγής και διανομής προϊόντων,
αλλά και τον πληθωρισμό σε πολλές οικονομίες.
