Η επίσκεψη Τραμπ στην κύρια στρατηγική και οικονομική αντίπαλο της χώρας του, η πρώτη Αμερικανού προέδρου από το ταξίδι του ίδιου το 2017, είχε ως στόχο να αποφέρει απτά αποτελέσματα που θα ενίσχυαν τη φθαρμένη δημοτικότητά του ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών.
Η σύνοδος κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ χαρακτηρίστηκε από εντυπωσιακή τελετουργία και συμβολισμούς: μεγαλοπρεπείς υποδοχές με στρατιώτες σε παράταξη, πολυτελή επίσημα δείπνα και ιδιωτικές ξεναγήσεις σε μυστικούς κήπους, ενώ ο Τραμπ επαίνεσε επανειλημμένα τον Κινέζο ομόλογό του, σχολιάζοντας τη «ζεστασιά» και το «κύρος» του.
«Ήταν μια απίστευτη επίσκεψη. Νομίζω ότι προέκυψαν πολλά θετικά από αυτή», δήλωσε ο Τραμπ στον Σι κατά την τελευταία τους συνάντηση στο συγκρότημα Zhongnanhai, τον πρώην αυτοκρατορικό κήπο όπου στεγάζονται σήμερα τα γραφεία της κινεζικής ηγεσίας, πριν οι δύο ηγέτες δειπνήσουν με μενού που περιλάμβανε κεφτέδες αστακού και χτένια Kung Pao.
Αιχμηρή ανακοίνωση για το Ιράν
Λίγο πριν από τη συνάντηση της Παρασκευής, όμως, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε αιχμηρή ανακοίνωση εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
«Αυτή η σύγκρουση, που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί, δεν έχει κανέναν λόγο να συνεχιστεί», ανέφερε το κινεζικό ΥΠΕΞ, προσθέτοντας ότι το Πεκίνο στηρίζει τις προσπάθειες για ειρηνευτική συμφωνία σε έναν πόλεμο που έχει επηρεάσει σοβαρά τις ενεργειακές προμήθειες και την παγκόσμια οικονομία.
Στο Zhongnanhai, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν για το Ιράν και ότι οι απόψεις τους ήταν «πολύ παρόμοιες», χωρίς ωστόσο ο Σι να σχολιάσει δημόσια το ζήτημα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμενόταν να πιέσει την Κίνα να χρησιμοποιήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία. Ωστόσο, αναλυτές αμφιβάλλουν κατά πόσο ο Σι είναι διατεθειμένος να ασκήσει σοβαρή πίεση στο Ιράν ή να περιορίσει τη στήριξή του προς τον ιρανικό στρατό, δεδομένης της στρατηγικής αξίας της Τεχεράνης για το Πεκίνο ως αντίβαρο στις ΗΠΑ.
Στο οικονομικό σκέλος, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι συμφωνήθηκαν πωλήσεις αγροτικών προϊόντων και σημειώθηκε πρόοδος στη δημιουργία μηχανισμών για τη διαχείριση μελλοντικών εμπορικών σχέσεων, με τις δύο πλευρές να αναμένεται να προσδιορίσουν προϊόντα αξίας 30 δισ. δολαρίων που δεν θεωρούνται ευαίσθητα.
Ωστόσο, οι λεπτομέρειες των συμφωνιών παρέμειναν περιορισμένες, ενώ δεν υπήρξε καμία σημαντική εξέλιξη στο θέμα της πώλησης προηγμένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης H200 της Nvidia στην Κίνα, παρά την αιφνιδιαστική συμμετοχή του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ, στην αποστολή.
Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η Κίνα συμφώνησε να παραγγείλει 200 αεροσκάφη της Boeing, στην πρώτη αγορά αμερικανικών εμπορικών αεροσκαφών εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Ωστόσο, ο αριθμός ήταν σημαντικά χαμηλότερος από τα περίπου 500 αεροσκάφη που ανέμεναν οι αγορές, με αποτέλεσμα η μετοχή της Boeing να υποχωρήσει περισσότερο από 4%. «Για τις αγορές, η σύνοδος μπορεί να προσφέρει στρατηγική ανακούφιση, αλλά απογοητεύει ως προς την ουσία», δήλωσε ο Τσιμ Λι.
Υποχώρηση στις κινεζικές μετοχές
Οι κινεζικές μετοχές υποχώρησαν την Παρασκευή, καθώς η συνάντηση των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου δεν απέφερε συμφωνίες ικανές να ενθουσιάσουν τους επενδυτές.
Το βασικότερο αποτέλεσμα της συνόδου φαίνεται να είναι η διατήρηση της εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας που είχε συμφωνηθεί στην προηγούμενη συνάντηση των δύο ηγετών τον Οκτώβριο, όταν ο Τραμπ ανέστειλε τριψήφιους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και ο Σι απέφυγε να διακόψει τις εξαγωγές κρίσιμων σπάνιων γαιών.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε στο Bloomberg TV ότι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί αν η εκεχειρία θα παραταθεί πέραν της λήξης της αργότερα μέσα στο έτος.
Η προειδοποίηση για την Ταϊβάν
Η πιο αιχμηρή στιγμή της συνόδου ήρθε με την προειδοποίηση του Σι προς τον Τραμπ ότι λανθασμένοι χειρισμοί στο θέμα της Ταϊβάν θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση.
Η δημοκρατικά κυβερνώμενη Ταϊβάν, που βρίσκεται μόλις 80 χιλιόμετρα από τις κινεζικές ακτές, αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασική εστία έντασης στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου. Η Κίνα δεν έχει αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής βίας για την επανένωση με το νησί, ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται από τη νομοθεσία τους να παρέχουν στην Ταϊβάν μέσα αυτοάμυνας (όπλα και πυρομαχικά).
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, που συνόδευε τον Τραμπ στο ταξίδι, δήλωσε στο NBC News ότι η αμερικανική πολιτική στο ζήτημα της Ταϊβάν «παραμένει αμετάβλητη». «Οι Κινέζοι το θέτουν πάντα, εμείς ξεκαθαρίζουμε τη θέση μας και συνεχίζουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ταϊβάν, Λιν Τσία-λουνγκ, ευχαρίστησε, από την πλευρά του, τις ΗΠΑ για τη συνεχή έκφραση στήριξης προς τη χώρα του.
Ο Ρούμπιο αποκάλυψε επίσης ότι ο Τραμπ έθεσε στον Σι το ζήτημα του φυλακισμένου μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης και σφοδρού επικριτή του Πεκίνου στο Χονγκ Κονγκ, Τζίμι Λάι, ο οποίος καταδικάστηκε σε 20 χρόνια κάθειρξης τον Φεβρουάριο στη μεγαλύτερη υπόθεση εθνικής ασφάλειας στην ιστορία της πόλης.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι υποθέσεις του Χονγκ Κονγκ αποτελούν εσωτερικό ζήτημα της Κίνας, ενώ ο Λάι αρνείται όλες τις κατηγορίες.
Παρά τις περιορισμένες συμφωνίες, και οι δύο πλευρές επιχείρησαν να παρουσιάσουν τη συνάντηση ως βήμα σταθεροποίησης μιας σχέσης που ο Σι χαρακτήρισε «τη σημαντικότερη στον κόσμο». «Πρέπει να τη διατηρήσουμε λειτουργική και να μην την καταστρέψουμε ποτέ», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος στο επίσημο δείπνο της Πέμπτης.
